Omgaan met onbegrepen gedrag bij ouderen

Zorgverleners werken onder hoge druk. Ze dragen de verantwoordelijkheid voor veel bewoners en moeten dit vaak doen met beperkte tijd en middelen. Dat maakt het uitdagend om ouderen met een complexe zorgvraag écht goed te ondersteunen. Deze bewoners hebben vaak meerdere of onduidelijke behoeften en werken niet altijd mee. Contact maken kan lastig zijn door cognitieve beperkingen, taalverschillen of een culturele achtergrond.

Gedrag is een signaal

Meneer de Groot is een oude agrariër met dementie. Na een sikkelcelcrisis en een ziekenhuisopname komt hij in een verpleeghuis wonen. Hij is het niet gewend om pijn te tonen en communiceert met moeite. De man vertoont wisselend gedrag: hij is vaak onrustig, dwaalt door de gang en maakt een rommel in zijn kamer. Soms scheldt hij de zorgverleners uit, weigert hij verzorging en wordt dan soms zelfs fysiek. Ook trekt hij zich vaak terug en lijkt ongelukkig.

Het gedrag wordt niet begrepen, goede zorg komt onder druk te staan en de medewerkers voelen zich onveilig. Het raakt niet alleen het welzijn van bewoners, maar ook het werkplezier en de belastbaarheid van zorgverleners.

Gedrag heeft altijd een betekenis

Ieder mens heeft de behoefte om gezien en gehoord te worden. Wanneer iemand het gevoel heeft de controle te verliezen, stijgt de spanning. Gedrag dat als lastig wordt ervaren, is vaak een poging van de bewoner om met spanning en onzekerheid om te gaan. Onbegrepen gedrag heeft altijd een aanleiding, al is die soms moeilijk invoelbaar. Door te kijken naar wat er van binnen gebeurt bij een bewoner, ontstaat er ruimte om gedrag te begrijpen. Als iemand zich begrepen voelt en weer regie ervaart, zien we dat de spanning afneemt en de situatie de-escaleert.

De sleutelrol van zorgprofessionals

Zorgverleners staan dicht bij de leefwereld van bewoners. Juist zij kunnen, vaak in samenwerking met mantelzorgers, signalen opmerken, betekenis geven aan gedrag en via aanpassingen het verschil maken. Door niet alleen te reageren op gedrag, maar aan te sluiten bij de binnenwereld van de bewoner, ontstaat samenwerking en contact. Het gedrag wordt daardoor beter begrepen.

Investeren in vaardigheden loont

Onder tijdsdruk lijkt deze manier van werken soms lastig. Toch zijn dit vaardigheden die te trainen zijn. Hoe beter zorgprofessionals leren vroegsignaleren en de-escalerend werken, hoe sneller en effectiever zij contact kunnen maken met bewoners. Dit verkleint de kans op incidenten, verlaagt de werkdruk en draagt bij aan een veilige en mensgerichte zorg.

In onze trainingen leren zorgprofessionals omgaan met onbegrepen gedrag door middel van praktische en direct toepasbare modellen. Zij ontwikkelen inzicht, vaardigheden en vertrouwen om ook in complexe situaties contact te maken en passende keuzes te maken.